गुँलापर्व | Gula parva | Ancient Nepal

स्वयम्भु (Swyambhu)

बौद्ध धर्मालम्बीको महत्वपूर्ण सांस्कृतिक पर्व ‘गुँलापर्व’ साउन शुक्लपक्ष प्रतिपदादेखि भाद्र शुक्ल प्रतिपदासम्म एक महिनासम्म मनाइन्छl यो पर्व नेपाल संवतको गुँलाथ्व पारुदेखि ञलाथ्व पारुसम्म एक महीना मनाइने गर्दछन्।
नेवाः नेवार समुदायले मनाउने गुँलापर्वमा बिहान स्वयम्भु भगवानको दर्शन गर्न जाने परम्परा रहिआएको छ । सथै मध्यपुर थिमिमा पनि न्याकुबाजा नामक अर्नाको सिंङको बाजा र चितबाजा नामक भेडाको सिंङको बाजा बजाइन्छ। यस्तै यो महिनामा इटुम्बहालमा पनि दिपंकर र केश्चान्द्र आजुलाई बिराजमान गराइन्छ। काठमाडौ उपत्यका बहिर दोलखामा भने यो पर्व हिलो जात्रा नाम गरि कृष्ण जन्म अष्ट्मी सम्म मनाइन्छ।
गुँलाबाजं खलः स्वयम्भू जाने चलन लिच्छविकालिन राजा हर्षदेवको शासनकाल ने.सं. २०४–२१८ बाट सुरु भएको अनुमान यहाँ एक महिनासम्म राजा हर्षदेवद्वारा रचना गरिएको दशवलास्तव स्रोत सांगितात्मक रुपमा चलाउँदै आएको कुराले पुष्टि हुन्छ।
तर यो पाली Covid-19 को कारणले कुनै भिडभाड नगरि मनाइने भएको छ भने केही स्थानमा चाहिँ कार्यक्रम नै स्थगित भएको छ।


गुँला पर्व समाप्ती
नेपाल: सबंतको यो बाहौ महिना हो अनि यस गुंला महिनामा पर्ने गुंला पर्व नेवाः समुदायमा विशेष रुपमा अनि काठमाडौ उपत्यका लगायत अन्य केही नेवा समुदायको बाहुल्यता भएका ठाँउमा भव्यताका साथ मनाइयो। नेवाः समुदायका बौद्धमार्गी परिवारमा यस पर्वको उललास अझ बढि आत्मिक अनि चिन्तनगत रुपमा रहेको पाइन्छ, भगवान बुद्ध अनि वहाँका अनुयायीहरु दिव्य प्रवचन अनि ज्ञानको प्रचारमा जाँदा वर्खाका समयमा यात्रा नगरि एकै ठाँउमा बस्ने भएकाले यस पर्वलाई वर्खा अनि ज्ञानको एउटा संगम पनि मानिने गरिन्छ। विशेषगरी नेवार समुदायले मनाउने गुंला पर्वमा बिहान स्वयम्भु भगवानको दर्शन गर्न जाने परम्परा छ।दिपनंकर बुद्ध अनि पौवका प्रतिमाहरुको यस दिनमा विशेष पुजा गरिन्छl

FOLLOW US FOR MORE





ancientnepal2019@gmail.com

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

के हो बिक्रम सम्बत? कसले चलायो बिक्रम सम्बत | About Bikram Sambat | Ancient Nepal

Image
नेपालले मान्दै आएको राष्ट्रिय संम्वत विक्रम  १२ महिना तथा सुर्यलाइ प्रमुख मानी चल्ने गर्दछ।  यस सम्बत हाल नेपालको राष्ट्रिय सम्बतको रुपमा चल्दै आइरहेको छ। यसको उद्गम स्थल कतिले भारत पनि भनेका छन् भने कतिले नेपाल नै भन्छन्। पढ्न अल्छी लाग्छ भने, भिडियोको रुपमा हेर्न तल क्लिक गर्नुहोस   नाम बिक्रम भएका कारण यसको स्थापना भारतका राजा विक्रमादित्यले गरिएको मानिन्छ। यद्यपि कोहीले  चन्द्रगुप्तले नै आफ्नो नाम विक्रमादित्य राखी उनिले नै यो सम्बत चलेको मानिन्छ। तर यथार्थमा भारतीय राजाले यो सम्बन्ध सुरु गरेको नभई नेपालको आफ्नै मौलिक सम्वत्को रुपमा रहेको छ। जसरी नेपाल संवत् नेपालको आफ्नै मौलिक सम्वत् हो यसरी नै विक्रम संम्वत पनि नेपालको आफ्नै मौलिक संम्वत हो। सर्वप्रथम हामी विक्रम संम्वतलाई बुझौ। विसं शक संवत् भन्दा १३५ वर्षअगाडि तथा नेपाल संवत् भन्दा ९३६ वर्षअगाडि र इस्वी सम्बत भन्दा ५६ बर्ष ८ महिना १५ दिन अगाडि रहेको छ। यो सूर्यको गतिअनुसार चल्दछ र यसको तिथिमिति यसै  अनुसार मिलेको छ। जसको कारण एक वर्षमा ३६५ दिन रहेको छ भने उत्तरआम्नाय तथा दक्षिणआम्नाय पन...
Read more

हलेसी महादेवको उत्पति र इतिहास I History of Halesi Mahadev I Ancient Nepal

Image
सन्तान नहुनेलाई सन्तान दिने, दुःखीको कल्याण गर्ने तथा दुःख नष्ट गर्ने खोटाङ जिल्लामा रहेको हलेसी महादेव मन्दिर एक प्रमुख तीर्थस्थल रहेको छ। रामनवमी, बाला चतुर्थी, तिज र शिवरात्रीमा मेला लाग्ने यस तीर्थस्थल नेपालमा मात्र नभई भारत, भुटान तथा अन्य देशहरूमा पनि चर्चित रहेको छ। भिरालो तथा खोलानाला को बीचमा अवस्थित यस हलेसी महादेवको गुफा समुद्री तहबाट ३१०० माथि देखि ४७०० फिटको उचाइमा रहेको छ। पढ्न अल्छी लाग्छ भने, भिडियोको रुपमा हेर्न तल क्लिक गर्नुहोस  हलेसी महादेव को उत्पत्ति बारे कुरा गर्ने हो भने यसको उल्लेख पुराणहरुमा पाउन सकिन्छ। पौराणिककालमा वृकासुर नाम गरेको राक्षसले दिव्य बाह्र हजार वर्षसम्म तपस्या गरी महादेवबाट जसको टाउकोमा हात राखु त्यो भस्म होस भन्ने वरदान पायो। पार्वतीलाई आफ्नो बनाउन खोजी महादेवलाई नै भष्म गर्न महादेवलाइ लखट्न थाल्यो। महादेव दुधकोशी बाटो उकालो चढी सुन्दर हलेसीको थुम्कोमा आफ्नो त्रिशुलले एक लामो ठाडो गुफा बनाई भित्र छिरी बस्नु भयो। आफ्ना बसाहा, नाग तथा अन्य गणहरुलाई राक्षेस आएमा बाजा बजाई संकेत दिनु भनी त्यहाँबाट अर्को प्वालबाट निस्कि अर्को गुफामा...
Read more

अनिकालका देवता मिननाथ | Minnath temple of Patan | Ancient Nepal

Image
मीननाथ नाथ सम्प्रदायको देवता मानेतापनि बौद्धबाट धेरै बाट प्रभावित भएको देखिन्छ। हुन त मिननाथ पहिला नै उत्पत्ति भएको र यिनहरु बौद्ध विशेष देवता मानी पूजा गरिन्छ। यी देबतहरु लिच्छविकाल भन्दा निकै पुरानो मानिन्छ| तर पछि नेवार बौद्ध देवताहरूको पछाडी नाथ थपिएको मानिन्छ; जस्तै स्वयम्भूनाथ, बौद्धनाथ, मच्छिन्द्रनाथ आदि।  त्यसैले यिनी दुवै हिन्दु तथा बौद देवता मानिन्छ। यस देवतालाई मत्स्येन्द्रनाथको पुत्र पनि मानिन्छ। कसैकसैले मिननाथ र मच्छिन्द्रनाथ एउटै देवता हो पनि भन्ने गर्दछन्। तर अनुमानित ९ अौ शताब्दीमा लेखिएको एक प्राचीन हस्तलिखित ग्रन्थहरू जुन राष्ट्रिय अभिलेखालयमा रहेका छ त्यसमा हेर्ने हो भने मिननाथ र मच्छिन्द्रनाथ छुट्टै देवताः भएको बुझिएको छ। मुसलमानहरुले हिन्दुस्तानमा आक्रमण गरी त्यहाँ भएका हिन्दुहरुलाई मुसलमान बनाएको थियोे र जो मान्दैन त्यसको हत्या गरिदिए। यो बाट बच्नलाई धेरै हिन्दुहरुले धर्म परिवर्तन गरे तथा कोही भागे। नाथ सम्प्रदाय त्यसबखत बढेको सम्प्रदाय हो। यस सम्प्रदायमा भगवान शंकरलाई उच्च्तम मानिन्छ। त्यस समय यो उत्त्पती भएकाले यस सम्प्रदायको समन्ध दुबै मुस्लिम...
Read more